انقلاب اسلامی بحرین

سه شنبه 25 مرداد 1390

بحرین سرزمین اکثریت در تبعیض

نویسنده: الله کرم مشتاقی   

بحرین سرزمین اکثریت در بعیض

 

با وجود این كه بیش از 75 درصد مردم بحرین را شیعیان تشكیل می‌دهند اما بسیاری از آنان در تبعیض زندگی كرده و از دسترسی به اغلب امكانات طبیعی این سرزمین محروم هستند.

بحرین جزیره‌ای در جنوب خلیج فارس است كه در سال 1350 از ایران جدا گردید. این كشور از سال 1162 ش با حمایت انگلیسی‌ها به دست خاندان آل خلیفه افتاد. این خاندان كه دارای عقبه عشیره‌ای در شبه جزیره عربستان بود به تدریج اندیشه‌های جدایی طلبی پیدا كرد و با شیطنت‌ انگلستان و دخالت سازمان ملل طی یك نظر سنجی ساختگی و غیر قابل پذیرش از ایران جدا شد.

بحرین 706 كیلومتر مربع مساحت دارد كه كوچك‌تر از كوچك‌ترین استان ایران است. از هفتصد كیلومتر مربع مساحت این كشور نزدیك به 400 كیلومتر مربع آن بیابانی است. بحرین به جزیره یك میلیون نخل نیز شهرت داشته است. بحرین شامل سه شهر یا به عبارت بهتر سه جزیره اصلی منامه، محرق و ستره است و منامه یعنی بزرگترین این جزایر پایتخت آن به شمار می‌آید. در بحرین روستاهایی هم هست كه در فاصله‌های نزدیك به یكدیگر قرار دارند.

پادشاه بحرین شیخ حمد بن عیسی آل خلیفه است كه از سال 1378 تاكنون حاكم این جزیره است. حكومت بحرین در سال 1381 از امیر نشین به پادشاهی تغییر نام داد. این كشور یكی از اعضای اتحادیه عرب و شورای همكاری خلیج فارس است. عربستان همواره نگاهی اقماری به بحرین داشته و در صدد تاثیر‌گذاری بر مناسبات داخلی این كشور بوده است.

روابط بحرین و آمریكا از سال 1371 و با توسعه صنعت نفت این كشور آغاز شد، و در سال 1377 این كشور مركز فرماندهی ناوهای آمریكایی در خلیج فارس شد. سال 1380 نقطه اوج روابط منامه و واشنگتن است. در این سال، رئیس‌جمهور وقت آمریكا، بحرین را به عنوان یكی از متحدان استراتژیك خود اعلام كرد.

روابط بحرین با انگلیس به قرن هفدهم میلادی و زمان قیمویت بریتانیا بر این كشور باز می‌گردد. امروزه نیز مقامات انگلیسی تعیین كننده سیاست خارجی و برخی از سیاست‌های داخلی در این كشور هستند، هم اكنون نیز در ادارات و سازمان‌های دولتی از حضور مشاوران انگلیسی استفاده می‌شود.

بحرین كشور ثروتمندی نیست و حتی بخشی از انرژی آن توسط عربستان، تامین می‌شود، این دو كشور با یك پل 25 كیلومتری كه به نام پل "فهد" معروف است و در سال 1375 افتتاح شد، به یكدیگر متصل می‌شوند.

امروزه، اقتصاد كشور بحرین وابسته به بانكداری و هواپیمایی كشتی و ناوها است. بحرین اولین كشور حوزه خلیج فارس است كه نفت در آن اكتشاف شده ولی منابع نفت و گاز آن بسیار محدود است، اقتصاد سنتی بحرین وابسته به مروارید بوده، اما در حال حاضر بیشتر در آمد ساكنان بحرین از بانكداری و گردشگری تامین می‌شود. به هر روی نفت و فراوردهای نفتی 60 درصد صادرات و درآمد دولت این كشور و همچنین 30 درصد تولید ناخالص داخلی بحرین را تشكیل می‌دهد. تنها صنعت سنگین داخلی این كشور تولید آلومینیوم است كه در مقیاس فراوان تولید و عرضه می‌شود. بحرین رتبه نخست تولید این محصول در خاورمیانه و رتبه پنجم در سطح جهانی را‌دار است.

بحرین؛ چهارمین حوزه فعال شیعیان

جمعیت بحرین 700 هزار نفر است كه حدود 150 هزار نفر آنان خارجی‌هایی هستند كه در آنجا كار می‌كنند. 50 هزار ایرانی نیز كه اكثر آنان از مهاجران جنوب ایران از فارس و بوشهر هستند در بحرین زندگی می‌كنند و به رغم سكوت طولانی آنان همچنان به فارسی صحبت می‌كنند.

حدود 80 درصد جمعیت بحرین شیعه هستند، تشیع توسط قبیله "عبد القیس" وارد بحرین شده است. بحرین پس از ایران و عراق و آذربایجان چهارمین مركز شیعی در جهان اسلام است. حوزه عملیه بحرین از حدود 400 سال گذشته بسیار فعال بوده است.

بحرین در سال 1350 و در پی توطئه‌ای انگلیسی و ضعف ناشی از وابستگی پهلوی از ایران جدا شد. در پی جدا شدن استان بحرین از ایران، آل خلیفه كه از قبایل نجد در عربستان به حساب می‌آید و بخشی از آن در این جزیره مستقر بودند، با همكاری انگلستان حكومت را در اختیار گرفتند و تا امروز به رقم جمعیت حداقلی خود بر اكثریت شیعه در این جزیره حكم رانده‌اند.

 

شیعیان شهروندان درجه دو بحرین

حكومت بحرین محدودیت‌های فراوانی را علیه شیعیان این كشور وضع كرده به نحوی كه پس از چند سال شیعیان به رغم دارا بودن اكثریت به شهروندان درجه 2 تبدیل شدند. محدودیت‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی وضع شده علیه شیعیان موجب نارضایتی گسترده در میان شیعیان شد.

در سال 1354 و به انحلال مجمع ملی بحرین كه یك نهاد مشورتی بود اختلافات به اوج خود رسید و شیعیان مشاركت در روند سیاسی بحرین را برای سه دهه به حالت تعلیق در آوردند.

در سال 1378 شیخ حمد بن عیسی آل خلیفه پس از مرگ پدرش روی كار آمد. وی با شناخت این نارضایتی‌ها در ابتدا اقدام به ایجاد اصلاحاتی كرد. وی هزاران زندانی سیاسی را آزاد و زندان‌هایی را كه در آنها شكنجه صورت گرفت، تعطیل كرد و به تبعیدیان اجازه داد تا به وطن خود بازگردند.

شیخ حمد همچنین اجازه داد تا روزنامه‌های اپوزیسیون، گروه‌های حقوق بشر و سازمان‌های غیر دولتی تاسیس شوند و با یك آزادی نسبی فعالیت كنند. البته فعالیت احزاب سیاسی در این كشور همچنان ممنوع است، اما انجمن‌های سیاسی به عنوان جایگزین آنها در حال فعالیت هستند.

شیخ حمد همچنین وعده داد تا قانون اساسی جدیدی را در بحرین تدوین كند كه منجر به بهبود فضای سیاسی در این كشور كوچك شود و در سال 81اقدام به راه اندازی مجدد پارلمان كرد.

پادشاهانی كه تنها سیاست سركوب دنبال می‌كنند

پس از مدتی آشكار گشت كه این اصلاحات صوری فقط در جهت خاموش كردن ناآرامی‌های بحرین بود كه پس از مرگ پادشاه و در جریان انتقال قدرت به وجود آمده بود و پادشاه جدید با در پیش گرفتن رویه گذشته همچنان به محدود سازی فضای سیاسی و اجتماعی بحرین پرداخت. گروه‌های شیعه با درك این موضوع مجددا به تحریم انتخابات و مشاركت سیاسی پرداختند، ولی جمعیت وفاق ملی بحرین همچنان در فضای سیاسی باقی ماند، هر چند در میان شیعیان در مورد این اقدام اختلاف نظر وجود داشت و اكثریت آنها خواهان پیوستن جمعیت الوفاق به تحریم بودند، ولی این جمعیت توانست آراء قابل ملاحظه‌ای را در پارلمان كسب كند.

یهودی آری، شیعه نه!

با این حال پیروزی شیعیان در انتخابات مجلس نیز نتوانست به تبعیض‌های وارد شده بر شیعیان پایان دهد، به گونه‌ای كه حتی یك نفر از شیعیان نیز در رده‌های بالای دولت بحرین و نیروهای نظامی این كشور برسد، اما در مقابل، یهودیان بحرین با داشتن جمعیتی نزدیك به پنجاه نفر نمایندگی سفارت بحرین را در آمریكا را به دست آوردند.

این تبعیض گسترده نه تنها سبب در بخش اداری و سیاسی بلكه بخش‌های اقتصادی را فراگرفته است. اغلب شیعیان از امكان سكونت در مناطق مختلف این كشور برخوردار نیستند، در حالی كه اتباع سایر كشورها همچون پاكستان و عربستان سعودی امكان حضور و سرمایه‌گذاری را در مناطق مختلف بحرین به دست آورند. در نهایت این تبعیض‌ها زمینه قیام نهایی مردم یمن را همراه با بیداری اسلامی درسایر كشورها فراهم آورد.

از قیام تا سركوب

با آغاز قیام مردم بحرین و تجمع آنان در میدان لؤلؤ، دستگاه سركوب بحرین نیز به حركت در آمد و حتی تانك‌های ارتش یمن نیز به میدان آمدند، اما پس از چند روز ناتوانی آن‌ها در مقابل اقدامات مردم آشكار شد و این نیروها به سمت پادگان‌های خود عقب نشینی كردند.

از سوی دیگر قیام مردم در بحرین به شدت نگرانی آمریكا و عربستان را برانگیخت و حتی پادشاه عربستان درمان خود را در آمریكا نیمه تمام گذاشت و برای مدیریت موضوع به عربستان بازگشت.

از سوی دیگر رابرت گیتس وزیر دفاع آمریكا در سفری یك روزه به بحرین برای سركوب وحشیانه مردم به بحرین و آمریكا چراغ سبز نشان داد و بلافاصله هجوم نیروهای عربستان برای سركوب مردم بحرین به این كشور آغاز شد.

از آن زمان تاكنون با وجود فشارهای فراوان بر مردم بحرین با این حال مقاومت به شكل اعتراضات صلح طلبانه ادامه یافته است.از سوی دیگر با وجو نقص چشم گیر حقوق بشر در این كشور هیچ كدام از محافل حقوق بشر در غرب نسبت به این كشتارها واكنشی نشان نداده‌اند.

راه حل‌ها

به نظر می‌رسد قیام مردم بحرین بین سه گزینه حق انتخاب داشته باشد: ساقط كردن نظام، اصلاحات اساسی و سركوب توسط نظام حاكم.

در حد اعلای این راه حل‌ها سقوط پادشاهی آل خلیفه قرار دارد كه خط قرمز رژیم آل سعود به حساب می‌آید چرا كه می‌تاند تمامی حكومت‌های شبه جزیره را متزلزل نماید. سقوط آل خلیفه در بحرین یعنی فرو ریختن دیواره‌های حائل بین ایران و عربستان و در این صورت است كه عربستان خود را در مقابل ایران بدون دفاع خواهد یافت و مناطق راهبردی عربستان مانند "ظهران" و "قطیف" با دارا بودن جمعیتی شیعه، در مجاورت سرزمین‌هایی آزاد و دمكراتیك واقع خواهد شد. لذا به نظر می‌رسد سعودی‌ها هر راهی را برای شكست خوردن این سناریو خواهند پیمود.

به گزارش خبرگزاری فارس در این راه حتی اخباری وجود دارد كه نیروهای امنیتی سعودی به همراه گردان‌های صاعقه بحرین در میدان لؤلؤ منامه به معترضان حمله كرده و در قتل آنها دست داشته‌اند. كه در صورت صحت این ادعاها نشان دهند عزم جدی سعودی‌ برای جلوگیری از تغییر نظام در بحرین است.

مشروطه سلطنتی، اقدام حداقلی

گزینه دوم برای انقلابیون به دست آوردن چیزی بیشتر از اصلاحاتی است كه پادشاه بحرین پیش از این قولش را داده بود. برخی از بحرینی‌ها به دنبال تغییر نظام، از سلطنتی به سطنت مشروطه هستند كه تضمین‌های قانونی محكمی برای پایبندی به قانون در آن وجود داشته باشد.

این مسیر متضمن تلاش معارضین بحرینی برای در پیش گرفتن مسیر تعامل با حكومت به منظور دستیابی به حد مطلوبی از خواسته‌های سیاسی و اجتماعی است. این مسیر از گفت و گوهای بین معارضین و ولی عهد می‌گذرد كه به دستور پادشاه مامور این كار شده است.

پیش قراول این جریان، جمعیت وفاق ملی بحرین است كه خواستار اصلاحات سیاسی در جایگاه نخست‌وزیر و رسیدن یكی از اهل سنت معارضه حكومت به نخست وزیری، كاهش امتیازات خانواده حاكم، روی كارآمدن سلطنت مشروطه تحقق عدالت بین همه مردم كشور و... شده است.

معارضه برای رسیدن به این امتیازات نیز با مخالفت‌های جدی روبروست، آنها برای پیمودن این مسیر با مخالفت گروه‌هایی از خاندان حاكم مواجه هستند كه به صورت مستقیم با عربستان سعودی در ارتباط می‌باشند.

اما گزینه سوم گزینه سركوب است آنچه جناح تندرو و افراطی خاندان حاكم خواستار آن است اینكه حكومت آل خلیفه روی گفت و گو با معارضه تاكید نماید و با رد هر گونه تغییری در نظام حاكم با شدت در مقابل معارضه بایستد تا ساختارهای نظام فعلی حفظ گردد.

* اصلاحات در بحرین همواره به طور ظاهری و با هدف خاموش كردن خواسته‌های بحق مردم صورت گرفته است

نظرات() 

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic